شهرها و روستاها
استان گلستان تا سال 1316 با عنوان ایالت یا ولایت گرگان(استرآباد) نامیده میشد که البته سرزمین پهناورتری را در بر میگرفت. سپس، از سال 1316 همراه با استانهای کنونی تهران، مازندران، قم و سمنان بخشی از استان دوم ایران به شمار آمد. این استان تا سال 1376 بخشی از استان مازندران بود و در این سال به صورت استانی مستقل درآمد و شهر گرگان به عنوان مرکز آن برگزیده شد. این استان دارای 14 شهرستان،27بخش، 50 دهستان، 1075 روستا و 26 شهر کوچک و بزرگ است. بیشتر شهرهای کنونی استان از دیرینگی چندانی برخوردار نیستند و از بزرگشدن روستاها به وجود آمدهاند و به عبارتی روستاشهر به شمار میآیند. با این همه، شهرهای گرگان و گنبدکاووس ریشه در تاریخ دارند.
روستاهای استان گلستان به صورت متمرکز و نزدیک به هم هستند. این روستاها در راستای جادهها و رودها به صورت طولی و در بخشهای کوهستانی به صورت پلهای هستند. روستاییان برای ساختن خانههای خود، بسته به محیط جغرافیایی که در آن بهسر میبرند، از سنگ و چوب و آجر بهره گرفتهاند و داشتن سقف شیروانی در آنها بسیار دیده میشود. پس از انقلاب اسلامی، بیشتر این روستاها دارای راه ارتباطی مناسب و شبکهی آب، برق و ارتباط از راه دور شدهاند. روستاییان به کار کشاورزی، باغداری، دامپروری، زنبورداری، پرروش کرمابریشم، صنایع دستی، ماهیگیری و پرروش ماهی میپردازند و برخی از آنها نیز در کار جنگلداری به سازمانهای مربوطه یاری میرسانند.
شهرستان گرگان
دارای دو بخش مرکزی و بهاران است. بخش مرکزی سه دهستان استرآباد جنوبی، انجیرآباد و روشنآباد را در بر میگیرد و بخش بهاران شامل دو دهستان استرآباد شمالی و قرق است. گرگان، مرکز استان، مهمترین شهر و روستاهای جلینآباد علیا، رنگیان، لمسک، سرخنکلاته و نوده ملک، از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان گنبدکاووس
دارای دو بخش مرکزی و داشلیبرون است. بخش مرکزی سه دهستان آقآباد، باغلیماراما و فجر سلطانعلی را در بر میگیرد و بخش داشلیبرون شامل دو دهستان اترک و کرند است. گنبدکاووس و اینچهبرون دو شهر مهم و روستاهای آقآباد، باغلیمارمارا، فجرسلطانعلی، داشلیبرون و کرند، از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان بندر ترکمن
دارای دو بخش مرکزی و گمیشان است. بخش مرکزی فقط یک دهستان به نام جعفربای جنوبی دارد و بخش گمیشان شامل دو دهستان جعفربای شرقی و جعفربای غربی است. بندرترکمن و گمیشتپه دو شهر و روستاهای سیجوال، بناور و خواجهنفس از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان علیآباد
دارای دو بخش مرکزی و کمالان است. بخش مرکزی شامل دو دهستان زرینگل و کتول و بخش کمالان نیز شامل دو دهستان شیرنگ و استرآباد است. علیآباد تنها شهر و روستاهای کردآباد، مزرعه، شیرنگ و فاضلآباد از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان کردکوی
تنها یک بخش مرکزی دارد که شامل سه دهستان چهارکوه، سدنروستاق شرقی و سدنروستاق غربی است.کردکوی تنها شهر و روستاهای سرکلاته، یساقی و چهارده از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان آققلا
دارای دو بخش مرکزی و وشمگیر است. بخش مرکزی سه دهستان آقالتین، شیخموسی و گرگانبوی را در بر میگیرد و بخش وشمگیر شامل دو دهستان مزرعهی شمالی و مزرعهی جنوبی است. آققلا تنها شهر و روستاهای عطاآباد، گریدوجی، قنقرمه، انبارآلوم و چینسیولی از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان آزادشهر
دارای دو بخش مرکزی و چشمهساران است. بخش مرکزی دو دهستان نظامآباد و خرمارود شمالی و بخش چشمهساران نیز دو دهستان چشمهساران و خرمارود جنوبی را شامل می شود. آزادشهر تنها شهر و روستاهای فارسیان، نودهخاندوز، نظاماباد و ازدارتپه از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان رامیان
دارای دو بخش مرکزی و فندرسک است. بخش مرکزی دو دهستان دلند و قلعهمیران و بخش فندرسک نیز دو دهستان فندرسک شمالی و فندرسک جنوبی را شامل میشود. رامیان، خانببین و دلند سه شهر و روستاهای سعدآباد، دارکلاته و باقرآباد از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان مینودشت
دارای دو بخش مرکزی و گالیکش است. بخش مرکزی سه دهستان چهلچای، قلعهقافه و کوهسارات را در بر میگیرد و بخش گالیکش شامل سه دهستان قراولان، نیلکوه و ینقاق است. مینودشت و گالیکش دو شهر و روستاهای الفجر، قلعهقافه، دوزین، آققمیش، فارسیان و ینقاق از روستاهای مهم این شهرستان هستند.
شهرستان کلاله
دارای دو بخش مرکزی و مراوهتپه است. بخش مرکزی چهار دهستان آقسو، تمران، زاوکوه و کنگور را در بر میگیرد و بخش مراوهتپه شامل دو دهستان مراوهتپه و گلیداغ است. کلاله و مراوهتپه دو شهر و آجنسنگرلی، تمرقره قوزی سفلی، پیشگمر، کنگور و گلیداغ از روستاها مهم این شهرستان هستند.
شهرستان بندرگز
دارای دو بخش مرکزی و نوکنده است. بخش مرکزی دو دهستان انزان غربی و انزان شرقی و بخش نوکنده نیز دو دهستان بنفشهتپه و لیوان را شامل میشود. بندرگز و نوکنده دو شهر و روستاهای نوکنده، گز غربی، گلفرا، نوکنده و لیوان شرقی از روستاها مهم این شهرستان هستند.
منبع:سایت استانداری گلستان